U bent hier als         |      
Omgevingsvisie Kromme Rijn 
 
 

Home
Archief

 
  Uw stem over energie, we gaan Off grid
1. In de eerste ronde is gebleken dat duurzame energie een duidelijke weerstand oproept. Wij zien dat als een gegeven. Dit neemt niet weg dat wij meer gevoel willen krijgen wat de (ruimtelijke) impact zou kunnen zijn van duurzame energie op ons gebied. Daarom stellen we in de tweede ronde duurzame energie als een gegeven. Waar moet duurzame energie tot uiting komen?

Duurzame energie zou in elke vorm in het gebied een kans moeten krijgen. (82) 35%
In het gebied moet een deelgebied worden aangewezen waar volop geëxperimenteerd kan worden met duurzame energie, alvorens het op het gehele gebied toe te passen. (22) 9%
Duurzame energie zou zoveel mogelijk per huishouden gestalte moeten krijgen (vergistingsinstallatie geënt op het bedrijf, zonnepanelen op het dak, kleine windmolens) en zo min mogelijk in centrale voorzieningen (zoals grootschalige mestvergistingsinstallaties, zonnevelden, grote windmolens).  (80) 34%
Duurzame energie moet wel gestalte krijgen, maar niet in dit gebied. (49) 21%

  

Energie, we gaan Off grid


Mededeling

In overleg met de gemeenten is besloten de stelling ”hou toch op over duurzame energie’ op 7 december weer terug te zetten in deze lijst.

Op 5 december had het bureau, als beheerder van de site, de stelling verwijderd uit lijst. De reden was dat de stelling ofwel gebruikt werd als een referendum ofwel dat de beveiliging omzeilt werd. En in beide gevallen is de uitkomst onbetrouwbaar in verband met de techniek van deze site (het is een site met een laag beveiligingsniveau).

De 92 stemmen die al uitgebracht waren op de stelling kunnen vanwege de techniek van de site niet teruggezet worden, en dient u er dus zelf bij op te tellen!




Visie

Wij willen met ons duurzaamheidsbeleid een echte impact maken en kiezen daarom voor een scherp thema. We spreken de ambitie uit om binnen ons gebied een volledig gesloten elektriciteitssysteem te ontwikkelen. Opwekking en gebruik van elektriciteit moeten doorlopend in evenwicht zijn. We gaan ‘off-grid’.

Werkelijke innovatie op een belangrijk terrein (duurzaamheid) is ons grootste doel met dit voorstel. Schone energie en energieneutraliteit vinden wij een te beperkte doelstelling. Wij willen de lopende discussies over zonnevelden, zonnedaken, windmolens, biogasinstallaties en energiebesparing vanuit een nieuw perspectief benaderen. De ‘off-grid’ toevoeging verbreedt de ambitie zodanig dat er een heel nieuw niveau ontstaat. ‘Off-grid’ levert zinvolle en noodzakelijke innovatie op, trekt veel investeringen aan en zet ons gebied als duurzaam en innovatief gebied op de (wereld)kaart.

Voor ons gebied betekent het dat we de maximale ruimte voor alternatieve energie willen zoeken waar maatschappelijk draagvlak voor te vinden is. We trekken hiermee duurzame energiebronnen aan en die moeten we dus ook ruimte geven. Wij zien het maatschappelijk debat over de wijze van inpassingen als een vorm van (maatschappelijke) innovatie.

Het Kromme Rijngebied is interessant voor een dergelijk onderzoek omdat het een combinatie van landelijk en stedelijk gebied is en de juiste opschalingsmaat heeft. Technologie kan hier getest worden.



Discussieer mee!

Dit voorstel heeft waarschijnlijk een grote aantrekkingskracht op investeringen in het gebied en zal leiden tot innovatie en een duurzaam gebied. Anderzijds zal deze keuze waarschijnlijk leiden tot ingrepen die (de kwaliteit van) het landschap zouden kunnen beïnvloeden (zonnevelden/windturbines/biomassacentrales). Hoe moeten we deze appels en peren goed tegen elkaar afwegen?

Willen we stapje voor stapje naar een duurzaam gebied of durven we het roer drastisch om te gooien er met zijn allen helemaal voor te gaan?

Dit voorstel gaat ver en vergt ook wat van elke inwoner. Moet de gemeente hier vol op inzetten of moet men dit vooral aan de samenleving en markt overlaten? En is hier voldoende draagvlak voor?



meer weten, energie, we gaan Off grid


Commentaar

# M. Das
woensdag 2 december 2015 9:34
Er 'lekt' nu via de energierekening + benzinepomp geld van burgers, gemeenten en bedrijven weg uit onze regionale economie naar energiebedrijven en brandstofleveranciers. Door fikse inzet op energiebesparing en meer regionale opwekking van duurzame energie wordt de regio minder afhankelijk van energie 'van buiten' en creeren we groene banen. Naast opwekking duurzame stroom ook inzetten op zoveel mogelijk elektrisch rijden en slim laden/stroomopslag. Nieuwbouw alleen nog 'nul op de meter' vanaf nu.
# Christel van Vliet
woensdag 2 december 2015 14:32
U bent de waterkracht centrale "vergeten"
# J.Takken
donderdag 3 december 2015 16:03
Ik zou graag inzet zien op alle vlakken van duurzame energie. Behalve zonnevelden (lijken mij niet zinvol in productie gebied landbouw en moeilijk in te passen in landschap) Windmolens alleen langs AR kanaal.
Daarnaast goed nadenken waar je wat gaat realiseren. Het open landschap blijft karakteristiek voor deze regio. Verder inzetten op duurzaam bouwen (nul op meter) en slimme opslag voorzieningen.
# Wouter de Jong
zaterdag 5 december 2015 18:56
Er stond eerder een keuze "Hou eens op over duurzame energie". Die stond wel op 70%. Die hebben jullie weggehaald. Raar.
# hans van kempen (projectleider LOSstadomland)
zaterdag 5 december 2015 19:18
Dag Wouter

Ik ben blij dat je reageert

Het klopt dat we hem net hebben verwijderd. Bovenaan de tekst zie je een mededeling. Daar geven we aan dat het heel goed denkbaar is dat veel mensen tegen duurzame energie zijn en dat via deze site willen uiten. Er zijn veel meer stemmen op dit onderwerp uitgebracht dan op de andere onderwerpen. Op de andere thema's (landbouw, recreatie etc.) is per thema in totaal ongeveer 30 keer een stem uitgebracht. Maar op deze stelling was al 92 gestemd.

Probleem is dat deze site niet geschikt is voor een referendum, de beveiliging is heel licht. Dit is een inhoudelijke site waar we argumenten proberen te verzamelen.

Zou je daar bij kunnen helpen en hier in dit discussievenster eens kunnen toelichten waarom je, wellicht, vindt dat we moeten 'ophouden over duurzame energie'?






# Huub van der maat
zaterdag 5 december 2015 22:18
Het zou toch van de gekke zijn als we er in ons gebied geen aandacht voor zouden hebben dus alle vormen proberen uit te nutten
Bij mij achter op onze grond zou best een molen mogen desnoods met inbreng en deelname van burgers
# Rob
zondag 6 december 2015 15:42
Vóór stemmen verplicht!

En weg is het nut van deze site......

hoe zielig en links kan je zijn als de beheerder, Volkert van der Graaf is trots op jullie.
# Robert
dinsdag 8 december 2015 9:26
Ik heb niets tegen windturbines langs de snelweg of lang en kanaal, laten we dat voorop stellen. Ik heb wel iets tegen windturbines op landbouwgrond omdat de eigenaar alleen aan een inkomen denkt. Duurzame energie is onze erfenis voor onze kinderen - waterkrachtcentrale in de Lek, wellicht?
Maar waarom moeten we ons nu altijd 'op de kaart plaatsen'? Ambitie, tomeloze ambitie. Er 'moet' wat gebeuren, er 'moet' wat ontwikkeld worden. En hup, daar ligt een kaart waar een buro zonder gezicht en zonder lokale binding met felle kleuren grote pijlen krast, gebieden blauw arceert, 'kernwaarden' aanstipt en 'ontwikkelcentra' plot. een komiek zei het zo treffend, al jaren geleden: "Mmmm... zinloos groen".
En hup, weg is de lokale inbreng en weg is de menselijke schaal.
Eerste slachtoffer is de democratische inbreng. Wel stemmen graag, maar als het de verkeerde kant op gaat halen we het wel even weg. Jammer. Doen we dit nu samen of niet?
# Fred
dinsdag 8 december 2015 19:00
De vraagstelling is veel te eenzijdig. Je hebt dus alleen de keuze ja, ja, ja, of nee ik hou niet van nuance en moet dus bij onenigheid met die andere antwoorden wel kiezen voor dat laatste. Dat je als onderzoeksbureau zo ondermaats, vooringenomen prutswerk levert zou een reden moeten zijn om jullie nergens voor in te huren. Ik vind het niet gek dat zoveel mensen woedend de laatste optie kiezen omdat er verder niks te kiezen is. Ik denk dat inwoners van het stroomgebied van de kromme rijn helemaal geen moeite hebben met zonnepanelen op daken en bodemwarmte. De hoeveelheid die geen windturbines in ons mooie landschapje willen is enorm. Alleen die worden niet gehoord omdat de PROFITEURS van subsidiemolens heel hard roepen om 'duurzame energie'.
Als je het zo amateuristisch voorkookt moet je niet raar opkijken als je deze reacties krijgt. Je zou je moeten schamen.
# Reinder Bosman
woensdag 9 december 2015 17:23
Ik ben het wat de inhoud betreft geheel eens met Robert (8-12).

Aan Fred (8-12): zeker eens dat de vraagstelling te eenzijdig is. Er zijn meer dan genoeg redenen om tegen een focus op duurzame energie te zijn. Aan de andere kant snap ik ook wel weer dat de sitebeheerder stront aan de knikker vermoed als één van de polls drie keer zoveel stemmen krijgt als de rest. Dan heeft er iemand lopen Facebooken...

Inhoudelijk: ik meende vanochtend in het Nieuwsblad te lezen dat windturbines juist niet in de plannen voorkwamen, precies omdat er zulke maatschappelijke weerstand tegen is. Laten we niet direct van het slechtste uitgaan.
# Bob
donderdag 10 december 2015 14:39
Ons buitengebied is al hevig aangetast door de grote vaak modderige en met plastic afgedekte velden van Sempergreen. Daarnaast ook nog velden met zonnepanelen? Dan blijft er weinig weide, boomgaard e.d. over. Helaas.

Off-grid? Natuurlijk is er veel te berijken middels energiebesparing en bepaalde zorgzaam gekozen methoden van duurzame energieopwekking. Maar juist de laatste tientallen procenten vragen on-economische maatregelen en kunnen veel beter landelijk worden bereikt. Onze mogelijkheden in het kwetsbare Kromme Rijngebied zijn zeer beperkt. Recreatieopvang is ook een belangrijke taak.
Ik pleit dus voor realisme en tegen overdreven idealisme.
# M. Das
donderdag 10 december 2015 15:08
@Bob volgend jaar en het jaar erop is er 8 miljard beschikbaar in NL voor duurzame energie projecten. Daarmee volop economisch haalbare mogelijkheden dus, en initiatiefnemers (bedrijven en/of cooperaties) gaan aankloppen bij de gemeenten in onze regio. Dus dan kan je maar beter van te voren een visie ontwikkelen op de ruimtelijke inpassing van (diverse vormen van) duurzame energie opwekking.
# Fred
vrijdag 11 december 2015 12:07
Hehoi Martien Das van groenlinks. Tjongejonge wat kan jij op zo'n site weer je pravda leugens kwijt. "8 miljard beschikbaar...volop economische mogelijkheden." Dat je niks van economie snapt is tot daaraantoe. Maar praat er dan niet over. Want die 8 miljard moet eerst onttrokken worden aan de reeele economie. Daar waar mensen echt productief werken. Als je dat stopt in een onrendabel project schaadt je de economie. Economie is de optelsom van wat mensen produceren. Het afpakken en dan geven aan je vriendjes van uwind is gewoon diefstal. Maffia praktijen!
# moderator
vrijdag 11 december 2015 13:26
Beste Fred,

Let op de omgangsregels op dit soort fora:
Richt de reactie op de inhoud.
Geen aanvallen op een persoon.
# Menno
vrijdag 11 december 2015 15:25
Met deze stellingen kun je niet met droge ogen zeggen dat je de echte mening van burgers ophaalt. Off-grid klinkt inefficiënt en risico verhogend, maar hoeft niet. Er zijn meerdere initiatieven van grotere energiemaatschappijen om een aantal zaken te testen. Verder is het voor mij totaal irrelevant of de "regio op de kaart staat op dit vlak". We concurreren niet met andere bestuurders van andere Gemeenten die misschien verder lopen en dat bij de borrel kunnen roepen. Het gaat hier om de generaties na ons en dat is het relevantst. Ik zou eerder een meerkeuze lijst van 25 vragen met open vragen aan het eind verwachten om meer inzicht te krijgen. De huidige aanpak is veel te summier voor het belang van het onderwerp...
# Koos
zaterdag 12 december 2015 9:58
Groene energie is prima, maar laat de investeringen aan de investeerders over. Het moet economisch wel rendabel zijn. Geen overheidsgeld (van de burger) inpompen; wel faciliteren, rekening houdend met omwonenden. Hoge windmolens passen niet in ons dichtbevolkte gebied. Off-grid is een bekrompen visie, vergelijkbaar met ieder voor zichzelf. Lever een bijdrage aan het global warming probleem; isoleer jezelf niet van het de rest van Nederland.
# Victor Hendriks
zaterdag 12 december 2015 12:15
Je hebt wel gelijk Fred, dat "groene banen" verhaal is niet waar. Elke "groene" melkertbaan kost 2.2 banen: https://www.youtube.com/watch?v=MFaqmHOeNmg
Je zegt het wat onaardig maar je hebt wel gelijk.
# Ben Sanders
maandag 14 december 2015 16:43
Alvorens inhoudelijk te reageren, wil ik het volgende kwijt:
* als ik de stukken hier en in de krant lees over dit belangrijke onderwerp dan wil ik het ook BEGRIJPEN: EN NIET OM DE HAVERKLAP ENGELSE UITDRUKKINGEN ZIEN! Voorbeeld: off-grid - getagged - buffering - smart grid - powermatches en tot slot de naam krommerijn.loss ta dom land dat betekent krommerijn.los stad om land............!!
Kortom, als je brede belangstelling wilt hebben moet u er ïets"voor doen: je voor een 75-plusser met Nijenrode commerciële opleiding ook in het Nederlands uitdrukken!
Nu ter zake:
- Het energie neutraal maken van de streek is een loffelijk streven.
- Wij hebben in onze woning de nodige maatregelen al getroffen: dak - en spouwmuur isolatie - vernieuwde ramen. Zonnepanelen lukt niet op ons type dak.
- Ik zal met belangstelling de discussie blijven volgen !

Met vriendelijke groet

# Erik Alsema
vrijdag 18 december 2015 17:06
Ik ben er volledig mee eens om voluit te gaan inzetten op duurzame energie opwekking.
Maar om de KR streek off-grid te halen vindt ik een idiote gedachte. Je moet op zoveel mogelijk plekken in Nederland en de rest van Europa duurzame energiesystemen plaatsen en deze via het bestaande net optimaal verdelen en benutten. dat kan ook betekenen dat duurzame energie van KR streek naar stad Utrecht gaat.
De voorgestelde opties voor buffering van energie zijn bij verre niet toereikend voor seizoensopslag (d.w.z. opslag in zomer, voor gebruik in de winter), en dat heb je nodig als je off-grid wil gaan.
Kortom: "Off-grid gaan" is een romantisch idee dat in de praktijk tot sub-optimale oplossingen leidt. Ik zie er ook geen nuttige innovaties uit voortkomen.

Wat is wel nuttig:
- verbeteren bestaande gebouwvoorraad, hier valt nog ongelooflijk veel te besparen.
- windenergie, enkele turbines langs A12 of langs AR kanaal
- zonne-energie, vooral op daken, of op stukjes land in rommelige omgeving (A12, bedrijfsterreinen)
- Innovaties t.b.v. effieciente en duurzame koeltechniek in koelhuizen
- warmte-koude opslag op kantoorlocaties
# René Borkus
zaterdag 19 december 2015 8:21
Ook hier geldt dat de ruimtelijke visie gericht is op kleinschalige ondernemingen, die goed passen in het coulissenlandschap.
Dit geldt ook voor stroomopwekking en nieuwe vormen van verwarming en hergebruik van water,etc. Kijk vooral ook naar energiebesparing, isolatie van huizen, daar is de meeste winst mee te behalen. Als huizen goed geïsoleerd zijn, voelen mensen dat meteen in hun portemonnee, dat werkt heel goed. Dat vraagt ook geen lelijke zonnepanelen op bestaande huizen, maar houdt de kou en hitte buiten en de warmte-comfort binnen.
Dus enerigebesparing en -opwekking hand in hand laten gaan, dat is een belangrijke innovatie in de bouw, die op dit gebied hopeloos achter loopt!
# ronald
zaterdag 19 december 2015 12:50
Er zijn veel manieren om bij te dragen aan de vergroening van de energievoorziening.
Windturbines genieten zeker niet mijn voorkeur. Ongelooflijk duur en lelijk. Wat echter wel een leuk initiatief is:
http://www.paulramakers.nl/windturbines/ (en nee, ik heb geen aandelen of andere belangen)

Wat ook innovatief zou zijn is om een waterstofstankstation te plaatsen. Dit kan energetisch nog niet helemaal 'uit' maar dit kan hopelijk gauw opgelost worden.


Het off-grid gaan is echt een onzalige gedachte. We zijn decennia bezig om een 'oneindig sterk' net te maken met alle technische voordelen van dien.
Uiteraard zijn er, ook binnen een instituut als TNO, mensen te vinden die stellen dat het mogelijk en haalbaar is om off-grid te gaan maar dat zijn waarschijnlijk niet de specialisten op het gebied van hoogspanning / energiedistributie.

Ik heb onvoldoende vertrouwen in de technische competenties van onze bestuurders om er zeker van te zijn dat er geen black-out op zal treden of dat er verkeerde (zeer hoge) investeringen gedaan worden. Vaak gebeurt dat op advies van externe adviseurs die (achteraf?) een dubbele pet op hebben.
# martien
zaterdag 19 december 2015 13:58
@ Ronald Moderne windturbines op land (even los van of iemand het mooi of lelijk vindt) zijn op dit moment in NL de goedkoopste vorm van duurzame energie . De extra kosten van andere vormen van duurzame energieopwekking wordt 'rechtgetrokken' binnen de SDE+ regeling. https://www.natuurenmilieu.nl/themas/energie/projecten-energie/windenergie-op-land/windenergie-op-land-q-a/?gclid=CIypgNX858kCFQEFwwod6cALIg
# ronald
zaterdag 19 december 2015 21:58
@ Martien
Voor de goede orde: Ik sta vooraan om alle fossiele brandstoffen zo snel mogelijk uit te faseren. Kolen, olie en gas. In die volgorde.
Elektriciteit opwekken, waterstof als drager en code rood zou niet meer afgegeven hoeven worden in Beijing. Helaas zijn we nog niet zo ver en moeten we echt veel geld investering in gedegen onderzoek en bijbehorende oplossingen.

Maar:
Heel mooi dat windmolens de goedkoopste vorm van duurzame energie zijn. Feit blijft dat ze de eerste 15 jaar op subsidie draaien (1) en zoals de gemeente Houten het aan heeft gepakt totaal niet rendabel zijn of worden (2).
Symbool politiek en een druppel op een gloeiende plaat.
En dan hebben we nog niet over het geïnstalleerd vermogen ten opzichte van het afgegeven vermogen (ten opzichte van het gevraagde vermogen) (3). Windstroom heeft voorrang op het elektriciteitsnetwerk zodat de 'echte' centrales maar af moeten schakelen. Met alle verliezen van dien.
Ook het opslaan van energie zou meegenomen moeten worden in de kostprijs van windenergie. Wilt u een turbine bouwen? Prima. Wilt u aan het net leveren? Prima, maar dan krijgt u niet alleen een leveringsrecht maar ook een leveringsverplichting. Kijken wat er dan gebeurt met de kostprijs.

Mijn mening:
Op korte termijn moeten er zo snel mogelijk kerncentrales worden gebouwd. De absolute voorwaarde is dat afval nooit vervoerd zal mogen worden.
Thorium reactoren zouden voor de middellange termijn een tussenvorm kunnen zijn (4). Minder schadelijk afval en goedkopere mogelijkheden om dit (tijdelijk) op te slaan.
De heilige graal is dan uiteindelijk kernfusie maar dat laat nog wel even op zich wachten.
De verwachting is dat met de brede introductie van kernfusie de voorraad kernafval 'meegestookt' kan worden in de reactoren. Wellicht zou dit afvalprobleem al eerder opgelost kunnen worden (5) maar mijn bescheiden mening is dat we dit eerst willen zien voordat we er van uit mogen gaan dat dit proces zou gaan werken.

Wat ik hiermee wil zeggen is dat we een keuze moeten durven maken die wellicht oncomfortabel aan voelt maar op de lange duur meer waar voor ons geld geeft dan de meeste (goed bedoelde) initiatieven.

Het is altijd fraai om als lokale bestuurder met je gezicht in de krant te staan bij een windmolentje of een veldje zonnepanelen. Of als minister een lintje bij een windpark door te knippen.

Toon lef en investeer in echte duurzame oplossingen, ook al kom je er niet mee in de krant.

ps. ook wij hebben zonnepanelen geinstalleerd. Maar dit niet uit milieuoogpunt maar als investering. Kan het dan toch uit? NEE! De energiebelasting is dermate hoog dat het aantrekkelijk wordt. En initiatieven als het 'off-grid' gaan dragen niet bij aan een verlaging van de consumentenprijs.

1) http://www.energieoverheid.nl/2014/05/02/windmolens-draaien-op-subsidies/
2) http://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1397981/vernietigend-rapport-over-windmolens-houten.html
3) http://climategate.nl/2012/08/20/netto-vermogen-van-windmolens-veel-lager-dan-aangenomen/
4) https://www.deingenieur.nl/artikel/thoriumreactor-krijgt-nieuwe-kans
5) https://www.vn.nl/exit-kernafval/
# Erik
zondag 20 december 2015 10:39
Een kerncentrale aan de Kromme Rijn dan maar? En geen vervoer van kernafval, dus ook de opslag hier!
# ronald
zondag 20 december 2015 20:39
@Erik
Ja!

Als de keuze is om de oevers van de Kromme Rijn, Lek en Amsterdam-Rijnkanaal vol te zetten met windmolens om daar 30% van de benodigde energiebehoefte mee op te wekken of 1 kerncentrale in het gebied? En die windmolens iedere 10 / 12 jaar maar te vervangen voor de subsidie? Nee dat is lekker voor de omgeving.

Zetten we ergens een centrale neer dan hoort het afval ook op die plek. Transport voegt per definitie niks toe aan wat dan ook en zeker dergelijk afval zou nooit getransporteerd mogen worden. Zie ook mijn eerdere reactie over het mogelijk opruimen van nucleair afval. Dat moet absoluut gebeuren en dat zal binnen enkele generaties ook mogelijk zijn.

Moeten we de volgende generaties dan opzadelen met dit probleem? Ja, want het oproken van kolen, olie en gas belast de volgende generaties nog veel meer.

Bijkomend voordeel van een centrale in onze achtertuin is dat we zelf grip hebben op de vrijgekomen materialen en dat niet aan Frankrijk overlaten (u weet toch dat we op dit moment Franse elektriciteit ontvangen).

De vraag of het Kromme Rijn gebied op de nominatie zou kunnen staan die kunnen we hier niet beantwoorden, deze expertise hebben we hier niet in het 'panel' aanwezig. Op dit moment zijn er drie locaties aangewezen voor een kerncentrale maar dat mogen er van mij best meer worden. Het elektriciteitsgebruik zal de komende jaren explosief toenemen, dit ten gunste van olie en gas, dat dan wel weer. Voorbeelden zijn elektrische / waterstof auto's, ICT en warmtepompen in het huishouden.

Maar ik heb liever 1 kerncentrale om de regio te voorzien van elektriciteit dan dat ik me afhankelijk maak van de wind, de zon en een bruinkoolcentrale (om de onvermijdelijke gaten op te vangen). Een black-out voor lief nemen? Dat dacht ik niet, we hebben ons ondertussen opgehangen aan informatietechnologie en onze samenleving is daar 100% van afhankelijk.


# Wijnand Jonkers
maandag 21 december 2015 13:37
De discussies gaan veel over zaken waar we als gebied niet over gaan, zoals waar moet het Rijk zijn subsidies in stoppen. Ik zie daar het belang niet van in, omdat we daar als gebied niet over gaan.

Waar we wel over gaan is over de projecten die we als gemeenten, bewoners en bedrijven in gang zetten in het gebied. Daar lees gelukkig ook een aantal mooie voorbeelden van hierboven.

Als Natuur en Milieufederatie Utrecht hebben we vorig jaar de Utrechtse Energie Agenda gelanceerd en daaruit blijkt dat we nu op slechts 2,4% duurzame energie zitten in de provincie. Er liggen genoeg kansen om dit aandeel te verhogen met projecten die een positieve bijdrage aan het gebied leveren:
-Zo liggen er kansen voor grote zonne-energie projecten met SDE of postcoderoos. Er zijn al meerdere energie coöperaties van bewoners in het gebied die hier aan werken. Op deze manier kun je ook mooi de koppeling leggen tussen agrariërs met grote daken en bewoners uit de omgeving.
-Er liggen kansen voor elektrische deelauto's. Een elektrische auto is financieel rendabel als hij heel veel rijdt. Door hem met elkaar te delen kun je hiervoor zorgen. Ik ga volgend jaar in de ecowijk Houten wonen en daarbij willen we ook voor zo'n elektrische deelauto concept gaan.
-Er liggen nog veel meer kansen die eerder al genoemd zijn, zoals windenergie langs ARK, energiebesparing bij bestaande woningen, nul-op-de-meter nieuwbouw, WKO, etc...

De beweging is al op gang gekomen. Door (ruimtelijk) beleid kunnen we dit versnellen of vertragen, maar stoppen zal niet lukken. Voordelen van het versnellen zijn:
-Door het uitvoeren van deze projecten zorgen we ervoor dat het geld niet onze regio uitvloeit.
-Veel projecten zijn financieel rendabel te krijgen (idd vaak via landelijke regelingen, maar zoals gezegd gaan we daar niet over).
-Het levert wel meer banen op: http://www.dekoepel.org/duurzame-energie-kan-veel-banen-opleveren/
-Deze banen zijn in de regio, dat in tegenstelling tot fossiele energie.
-We dragen bij aan het verduurzamen van ons gebied.
-We dragen bij aan landelijke en Europese doelstellingen
# ronald
maandag 21 december 2015 13:55
Waar het om gaat is dat we ons geld maar 1 x uit kunnen geven. Laten we het dan uitgeven aan projecten die werkelijk wat bijdragen aan het verminderen van het verbruik van fossiele brandstoffen.
We kunnen als regio energie neutraal zijn maar importeren voor het bouwen van de windmolens wel staal. De hoogovens werken nou ook nog niet bepaald groen. Ofwel, we verplaatsen ons probleem met veel geld en wassen onze handen in de groene onschuld.

Leestip:
http://www.ad.nl/ad/nl/5596/Planet/article/detail/4211757/2015/12/21/De-aarde-kan-best-een-paar-graden-warmer.dhtml
# martien
dinsdag 22 december 2015 9:50
Eens met Wijnand!
Ronald, het argument dat voor het maken van windmolens ook energie nodig is overbekend, maar in verhouding tot productie van kolenstroom is uitstoot per geproduceerde kWh windenergie veel lager https://jaspervis.wordpress.com/2015/11/28/hoeveel-co2-kost-al-dat-staal-van-een-windmolen-eigenlijk/ In dit artikel zie je ook tabel van het IPCC waar alle vormen van energie opwekking zijn vergeleken op dit punt.
Je kan windmolens lelijk vinden, maar kom niet met argumenten die inhoudelijk geen hout snijden.
# Andries
dinsdag 22 december 2015 11:46
De subsidie waar windturbines op draaien wordt verdiend met fossiele brandstoffen. Je hebt dus heel veel mensen die met hun auto naar hun werk gaan nodig om windmolens te betalen. Dat moet je wel meerekenen en dan besparen windturbines geen brandstof: https://www.youtube.com/watch?v=tDmGoLikUtM
mooie samenvatting dit:http://climategate.nl/2015/11/29/ontboezemingen/
windkapitalisten willen het graag https://www.youtube.com/watch?v=Tw0bgZanpB0
# Gerard
dinsdag 22 december 2015 23:36
stap 1 is woning voorraad energie neutraal maken.
stap 2 is middels bewonerscooperaties restant behoefte kleinschalig opwekken.
Geen grote molens!
Ik heb het idee dat als in Houten het geld van de molens was besteed aan het energieneutraal maken van enkele straten/woningblokken er langduriger resultaat was geweest maar dan had Eneco geen stroom kunnen verkopen.
Hoe verleid je bewoners om te investeren in het energieneutraal maken van hun woning?
Persoonlijk vind ik een investering die pas na 10 jaar rendement gaat opleveren best een grote drempel.
# ronald
woensdag 23 december 2015 23:29
In het kort mijn voorstellen:
stap 1, geen nieuwe niet energie-neutrale bebouwing toestaan (ja, bebouwing, ook kantoren en bedrijventreinen zullen er aan moeten geloven. Voor specifieke gevallen mag er een uitzondering worden gemaakt)
stap 2, (zoals Gerard stelt) het neutraal maken van de woningvoorraad
stap 3, pilot starten met brandstofcellen als energiecentrales. Misschien voor een wijk, misschien individueel?
stap 4, het aanleggen van een waterstof infrastructuur (ons net is nu eenmaal niet geschikt voor het op grote schaal gebruiken van elektrische auto's)
stap 5, (ok, wellicht wat vergezocht) het sluiten van winkels als Action. Alleen maar Chinese troep, dubieuze materialen en gemaakt om direct in de container te mikken.

Waarom 'geloof' ik in waterstof als energiedrager:
Onze overheid heeft als 'verdienmodel' de tak mobiliteit en energie.
Voordat de fossiele brandstoffen uitgefaseerd kunnen worden zal er een alternatief moeten zijn. Het verdienmodel aanpassen zal niet gebeuren.

Waar het voor wat mij betreft om moet draaien is hoe we het geld zo effectief mogelijk inzetten.
Waarom richten op het opwekken en niet, zoals reeds aangehaald, op het verbruik?
Persoonlijk vindt ik het van de gekke dat het bouwbesluit nog geen energie neutrale woningen voorschrijft. De techniek is voor handen, de consument is er rijp voor en nu de overheid / bouwlobby nog. Oh, wacht.
We moeten eerst nog meer 'net niet' huizen afleveren om ze later weer voor veel geld en bombarie te renoveren / upgraden.
Voor wat mij betreft moet ook de duurzaamheid in de zin van levensduur van de gebruikte materialen aan regels zijn gebonden (heh, valt er weer niks te verdienen aan het verbeteren van inferieure gebouwen).

Verder heb ik niks met Europese doelstellingen zolang er geen concrete afspraken worden gemaakt op bijvoorbeeld de klimaattop.

@Wijnand:
Gefeliciteerd met uw nieuwe woning. Persoonlijk ben ik van mening dat dit de norm zou moeten worden voor huizenbouw in Nederland.
Maar graag zou ik (als gezond criticus) iets meer achtergrond willen hebben. De grote vraag is: Is het uw eerste woning of heeft u iets in te ruilen gehad?
Waarom nieuw? Was de oude echt op?
Is er een nu een starter in gekomen die geen ruimte meer heeft voor verbeteringen of was het al een woning met energielabel B of hoger? Want dan heb ik uiteraard niks gezegd en rest mij niks anders dan u veel plezier te wensen in uw nieuwe huis.
Wat ik duidelijk probeer te maken is: Hoeveel netto besparing is er per geïnvesteerde euro? En netto besparing mag dan uitgelegd worden in termen als "kg CO2 vermeden" of "Joules energie bespaard" of verzin maar iets om mee te rekenen.


Ondergetekende heeft enkele jaren geleden een woning gekocht met energielabel G en dit omgetoverd tot een paleisje met een nieuw label B.
Recentelijk zijn de zonnepanelen er bij gekomen (besparing op belasting, geen milieuwinst) en waarschijnlijk zouden we nu een A hebben. Wij hebben ons wel over de 10-jaar drempel gezet omdat we geen plannen hebben om opnieuw te verhuizen. Maar wellicht zou hier ook wat gedaan kunnen worden door de lokale overheden.

Verder hoef ik geen deelauto want we rijden nauwelijks auto maar als we willen rijden dan willen we wel beschikken over de gemakken van het 'instappen en wegwezen' principe. De kosten neem ik dan voor lief. En we hebben 'slechts' 1 auto want we doen het meeste op de fiets of met het openbaar vervoer (indien redelijkerwijs mogelijk).

@Martien
@Wijnand

Waarom is het een regionaal probleem? Omdat we toevallig regionaal geld weg moeten pissen?
Het is juist een internationaal probleem! Hoe komen we zo snel mogelijk van de fossiele brandstoffen af! Daar zijn we het hopelijk wel over eens.
Maar laten we het geld in het regionale potje goed besteden. Als leidraad zou ik graag zien dat het uitfaseren van fossiele brandstoffen centraal zou moeten staan en niet het terugdringen van CO2 als doel op zich. Dit is wel lekker makkelijk meetbaar maar het vertaalt zich wel in allerlei schimmige 'reken je rijk' methodes (Ja, 2 kanten op!).

Ook zou het verduurzamen banen op moeten leveren. Banen? Voor wie?
Windmolens worden gebouwd en onderhouden door technici. De rest is overhead en draagt negatief bij aan de opbrengst.

In de bouw, in Utrecht, is het lastig mensen vinden.
ICT-automatisering, zeer moeilijk
Technisch, zeer moeilijk
Consultancy, advies, normaal / eenvoudig
Milieu, eenvoudig
Toerisme / sport, eenvoudig
Bron: http://www.schaarste-indicator.nl/nl/ en dan Utrecht invullen.

Dan nog even wat argumenten met bronvermelding:
In het door u aangehaalde artikel wordt uitgegaan van een levensduur van 20 jaar maar dat wordt lang niet altijd gehaald. Een paar voorbeelden:(1) (2) (3).

Het zal kloppen dat windenergie een gunstiger CO2/kWh ratio heeft dan een kolencentrale. Maar waar staat dat ik pleit voor het bouwen van een kolencentrale? (Over het sluiten zullen we het maar niet hebben)
Overigens is er op de berekening van het IPCC wel wat af te dingen (4) (en de analyse van de CBS cijfers die ik niet zo snel kan vinden)

Ronald

1)http://groenecourant.nl/windenergie/om-subsidie-vervangen-windmolen-hollands-kroon-krijgt-schoorvoetend-groen-licht/
2) http://www.z24.nl/ondernemen/werkende-windmolens-afgebroken-om-nieuwe-subsidie-te-vangen-514655
3) http://www.groenerekenkamer.nl/2708/bouw-mega-windmolens-noordoostpolder-begint/
4) http://www.nkpw.nl/index.php/archief/energieopbrengst/1844-piekgedrag-windenergie-verhoogt-inderdaad-co2-uitstoot
# Mark S.
maandag 28 december 2015 9:42
Het 'off-grid' gaan is volkomen belachelijk en onhaalbaar en ik vraag me af welke halve gare dit heeft verzonnen. Met geen mogelijkheid kunnen we de thans benodigde hoeveelheid energie opwekken danwel opslaan.

Eerste stap (wereldwijd bekend en ook al eerder genoemd) is het omlaagbrengen van de energiebehoefte met zeker 50% en stap over naar een groene energiemaatschappij (die hebben wel enig verstand van zaken). Plannen voor 'off-grid' gaan zijn niet geschikt voor een paar kleine gemeenten! En TNO zie ik tegenwoordig (helaas) als een ordinaire commerciële partij.

Ik zou alle gemeenten willen waarschuwen geen enkele euro in dit project te steken. Voor je het weet zit je gemeenschapsgeld te betalen aan allerlei groepen en clubs die totaal geen verstand van zaken hebben om daarna (ook weer duur) afgeserveerd te worden door enkele ingenieursbureau's die je allang hadden kunnen vertellen dat dit plan geen enkele kans van slagen heeft.
# René Borkus
maandag 28 december 2015 18:44
Mijn indruk is dat veel mensen het eens zijn over één uitgangspunt, namelijk 'besparen levert meer op dan opwekken én meer milieuwinst'!
Een bestuursorgaan als de Provincie zou dat uitgangspunt moeten omarmen en niet 'vallen' voor groots en meeslepende, uitdagende en dus risicovolle innovaties voor opwekking. Besparen kan ook door álle inwoners worden gedaan, of namens/met hen door woningcorporaties. Het levert ook voor allen voordeel op: besparing op energiekosten op lange termijn, milieuwinst én besparing op subsidies voor risicovolle innovaties!
Het is wellicht minder sexy voor bestuursorganen, maar vooral effectiever en ten voordeel van allen!
# Gerard
maandag 28 december 2015 22:50
Inderdaad dus energie neutraal maken van woningvoorraad ipv focus op energie productie.
Daarom moeten bestuurders niet met energiemaatschappijen praten maar met de (onafhankelijke)installatiebranche.
En voor de energiemij: wie verzint er een goed verdienmodel zodat het investeringskapitaal van de energiemij naar energiebesparing gaat ipv naar een windmolen?
Én, als derde, wie maakt het voor mij als woningbezitter aantrekkelijk om ook te investeren in het neutraal maken van de woning? Misschien een soort van 'energie neutraal deposito' waarin ik tien jaar lang het bedrag van mijn huidige energie nota stort en als tegenprestatie maakt de energiemij mijn huis neutraal. Hoe beter zij hun best doen hoe hoger hun rendement.
# Eveline
woensdag 30 december 2015 8:28
Voor het buitengebied zijn er vast mogelijkheden om meer te doen met groene energie. Het is in ons gebied maatwerk. Daken van stallen zouden goed gebruikt kunnen worden. echter de regelingen zijn vaak niet aantrekkelijk.

In ieder geval moet er per project gekeken worden naar de inpasbaarheid, de inpassing in het landschap en of het qua beeld past in het landschap.
# Jacomijn Pluimers
vrijdag 1 januari 2016 14:39
ik sluit me aan bij de volgende bovengenoemde punten:
- energiebesparing woningen (alle nieuwbouw nul-op-de-meter en bestaande woningen isoleren)
- duurzame (regionale) energie met zeggenschap/eigenaarsschap bij burgers. Focus op zon en wind.
- Geen (financiële) stimulans voor mestvergisting (is namelijk geen groene energie, maar bruine energie).
- vervoer: verminder aantal auto-km's en stimuleer elektrische deelauto's)


# Hester van Mennen
vrijdag 1 januari 2016 17:40
Geen subsidiemolens in ons gebied! Dit hele onderzoek is bedoeld om windturbines van groenlinksbedrijven hier neer te plempen zoals in Houten. Omdat de stadse groenlinksers ze niet in de stad zelf willen hebben. Ze staan er, voor je als inwoner doorhebt dat je een oor bent aangenaaid. Windenergie is niet welkom. Zonnepanelen op je dak moet je gewoon zelf weten.
# Alex Kaat
vrijdag 1 januari 2016 22:43
Erg goede ambitie om de streek offgrid te maken. Dit wordt sowieso de toekomst: we gaan naar een klimaatneutrale samenleving met lokaal opgewekte energie. Wie niet meedoet mist de boot en zal de rekening gaan betalen. Een ontwikkeling omwille van niet alleen milieu en energie- onafhankelijkheid maar vooral omdat duurzame energie steeds beter en goedkoper beschikbaar is; en fossiel steeds meer zijn eigen rekeningen zal gaan betalen. Daarom worden de komende jaren de kolencentrales langzaam allemaal uitgefaseerd en komt er op de wereld geen kerncentrale meer bij zonder mega-subsidies. Voor elektriciteit zal de verduurzaming de komend 20 jaar plaatsvinden, met een toenemende elektrivicering van vervoer (EV) en ook warmte (warmtepompen) met een beetje biomassa.
Zon PV is leuk, doen op je dak, maar levert per M2 maar zeer weinig op: je hebt 7,5 hectare aan volledige bedekking aan zon-PV nodig om 1 molen (3 MW) te evenaren. Voor mij liever een paar molens (graag) dan totaal verglaste vlaktes.
Voorts is zon-PV leuk, maar produceert nagenoeg enkel in de zomer in Nederland (op dit moment doen mijn panelen weinig!), en dan ook nog betrekkelijk weinig (1000 vollasturen per jaar). Opslag van stroom voor de avond lukt nog wel, maar niet voor een paar maanden.De trend is onontkoombaar naar flexibele tarieven, dus met alleen panelen betaal je je blauw in de winter, en lever je terug voor bijna niks in de zomer.
Bovendien is wind de goedkoopste vorm van duurzame energie: nu ca 2/3 ct subsidie per kWh versus zon-PV met het ruim drievoudige. Beiden worden overigens rap goedkoper. Een molen (3 MW, tegenwoordig 3000 vollasturen) levert genoeg stroom voor 20.000 huishoudens. Dus met 3 molens komen we al heel ver! Alle andere opties zijn of peperduur (zon, geothermie) of leveren nauwelijks wat op (waterkracht, zon).

En oh, energieneutrale woningen zijn hoogstens 'per saldo', over een jaar genomen energieneutraal. No way dat je in een koude winter met isolatie en een paar panelen je energie zelf zal verzorgen. We hebben dus opwek nodig in onze regio. En wederom, dan zie ik niet zoveel meer opties dan windmolens. Met wellicht (ook niet ideaal) een paar bioketels voor blokverwarming en natuurlijk voor ieder met een goed dak, wat paneeltjes.
# Gerard
zaterdag 2 januari 2016 9:23
nog twee opmerkingen:
1 off grid gaan is relatief lijkt me. De toekomst is een fijnmaziger netwerk. Prima om daar mee te beginnen.
2 grote molens veroorzaken geluidsoverlast. Brom en zoemtonen die vooral in de nacht tot ver te horen zijn. En voor als je dichterbij woont geluid van de wieken/wind. en dat leidt tot ernstige gezondheidsklachten.

http://www.windmolenoverlast.nl/?page_id=167
http://burenvanlageweide.nl/haalbaarheid/geluidsoverlast
en google maar eens op lfg (laagfrequent geluid) of low frequency noice want het is niet alleen een Nederlands probleem.
ik ben erg voor duurzame energie maar bevreesd voor deze gevolgen en daarom: geen grote molens zoals in Houten. In sommige onderzoeken staat zelfs het advies om 2 km tot bewoning aan te houden. Dat gaat niet lukken hier.
# ronald
zaterdag 2 januari 2016 13:53
Beste Alex,
Welke boot zou 'de omgeving' dan wel niet missen?
Welke consequenties heeft dat dan?

Het off-grid gaan is een belachelijk idee, gevoed door een stel opportunisten zonder enig benul van de technische achtergronden van ons hoogspanningsnet.

Wie kunnen we straks aansprakelijk stellen voor de (onvermijdelijke) black-outs? De gemeente? Dan betalen we de schade alsnog zelf.
De energiebedrijven geven waarschijnlijk ook niet thuis.
En de tarieven? Blijven die gelijk met de rest van Nederland? En wie gaat het verschil bij leggen?

En wie heeft er enig inzicht in het totale verbruik van de regio voordat we gaan roepen om 'een paar' windmolens?

Deze feiten zijn nog niet in deze discussie genoemd.

Over de 'nul op de meter' woningen heb je 100% gelijk, deze zijn het jaar rond nul op de meter.
Het accumuleren zal op wijk of regionaal niveau geregeld moeten worden om het net niet scheef te trekken.

Omzetten naar waterstof? Dan kunnen we gelijk de nieuwe Toyota voltanken. Of een brandstofcel neerzetten als peak-shaver. Een tank kan wel in de grond (lekkage levert alleen wateroverlast op) in tegenstelling tot de oude olietanks.

Maar feit blijft dat niet alleen alle woningen neutraal moeten worden maar we zullen ook moeten kijken naar de industrie in de regio.

@Hester:
Het zijn geen GroenLinks bedrijven hoor maar VVD bedrijven. De GroenLinkser worden lekker gebruikt door alles en iedereen en ze vinden het nog lekker ook. Zolang ze maar met de kop in de krant komen onder het motto: "Wij zijn echt goed bezig! Kijk maar! "




# martien
zaterdag 2 januari 2016 14:51
@Ronald vraagt hierboven wie heeft enig inzicht in totale verbruik van de regio (als het streven zou zijn om als regio op netto 0 te komen). Dit is bekend (altijd met ruim 1 jaar vertraging, hier bijv. link naar totaalverbruik gemeente Bunnik in Terajoules http://www.klimaatmonitor.databank.nl/jive/jivereportcontents.ashx?report=home&inp_geo=gemeente_312&inp_comp=provincie&tabid=t1
# martien
zaterdag 2 januari 2016 14:53
@Hester Groenlinksers hadden dolgraag windmolens op Lage Weide Utrecht gewild, maar dit is door 'draai' van D66 de nek omgedraaid
# Jan van Bentum
zondag 3 januari 2016 0:08
Op zich is er niets tegen het lokaal opwekken van energie maar er is nog zoveel te winnen in het minder gebruiken van energie. Laat dat nu eens een uitdaging zijn in ons gebied. Ik stel mij daar belangeloos voor ter beschikking. Wij hebben zelf een woning met de isolatiewaarden uit 1995. Ik ben mij een jaar of 6 geleden gaan concentreren op mijn energierekening. Met de hulp van Google heb ik tot nu toe ieder jaar minder gebruikt en betaal nu 30% minder. Ging ook omlaag in de koudere winters. Als deze stap gemaakt is dan moet je je pas gaan concentreren op lokaal opwekken en "off grit gaan" Maar als je dat doet moet dat ook en vooral in de steden en dorpen gebeuren en niet de buitengebieden verpesten met windmolens en zonnepanneelvelden. De vervuiler betaald tenslotte! Ook een uitdaging voor de energie verslindende bedrijven in onze regio zoals fabrieken, kantoren, agrarische bedrijven en koelhuizen etc.
# wouter de jong
zondag 3 januari 2016 10:35
Zonneweides zijn slecht voor bodemleven:

http://menterwolde-diepe-wateren.blogspot.nl/2016/01/nieuwe-oogst-zonneakker-nachtmerrie.html
# wouter de jong
zondag 3 januari 2016 10:57
Martien van groenlinks liegt. Windbedrijven zijn groenlinksbedrijven:

http://climategate.nl/2013/09/14/energiebedrijf-groen-links-koopt-macht-utrecht-belastingkorting/
# andre
zondag 3 januari 2016 11:24
Grappig dit, geen hond weet dat deze enquete er is. Alleen omdat ik in het AD las dat er iets was kom ik kijken. Dan zie je de hele subsidiespons horde opduiken. Windmolenman Alex Kaat van Eneco, groenlinkse martien das die bij rijkswaterstaat werkt en mevrouw pluijmers van natuur en milieu. Want die lui weten wel dat dit hier is. Nou dan weten we ook wat uit die enquetes gaat komen. groenlinksverzinsels. Wat een farce. Als het grote publiek eens zou weten hoe makkelijk het is om met je ambtelijk apparaat de omgeving te verzieken worden ze misschien wakker.
# Reinder Bosman
zondag 3 januari 2016 11:39
André; ik heb meerdere paginavullende advertenties en losse stukken gezien in zowel het lokale Nieuwsblad als het Groentje. Daarnaast heeft de optie "hou op over duurzame energie" verreweg de meeste stemmen en hebben de gemeenten meerdere keren gezegd dat dit forum bedoeld is om wat ideeën op te doen, niet als referendum. Natuurlijk is het niet gek dat mensen die er vanuit hun werk veel mee bezig zijn zich er ook politiek tegenaan proberen te bemoeien, maar ik heb echt niet het idee dat hier iets buiten de burger om gebeurt.
# Alex Kaat
zondag 3 januari 2016 14:30
Kijk, we zijn compleet want met #Andre hebben we er nu een echte reaguurder bij. Naast de vele goede inhoudelijke en zeer pluriforme reacties, nu dus iemand die mensen googled en de maat neemt over waar ze werken, wie ze zijn.
Dat ik en volgens mij de anderen ook gewoon inwoner van de gemeenten waarover dit gaat zijn doet er voor #Andre niet toe. Hij is burger en met wie iets anders vindt is iets mis, toch?
Als #Andre een vent is geeft hij ook zijn achternaam op. Lekker anoniem anderen de maat nemen is wel heel makkelijk.
# ronald
zondag 3 januari 2016 14:45
@Andre
De diverse lokale media heeft hier ruchtbaarheid aan gegeven. Uiteraard zijn de "usual sucpects" hier aanwezig dus is het zaak, indien gewenst, inhoudelijk tegengas te geven. (zie ook mijn eerdere reacties)

@Alex,
Keurig uit de tent laten lokken.
# martien
maandag 4 januari 2016 10:39
ik ben online transparant over mijn werk en nevenfuncties. Dat kan je tegen me gebruiken als je dat nodig vindt maar wees dan ook zelf transparant. Ik ben vakmatig met het onderwerp bezig dus ik weet waar ik het over heb. Ik gun ieder zijn mening, maar wel graag met inhoudelijke argumenten en respectvolle toon naar elkaar toe.
# Wijnand Jonkers
maandag 4 januari 2016 10:50
Er is zoveel om op te reageren, maar ik reageer alleen even op de twee vragen die mij direct zijn gesteld door Ronald (23 dec):

-Ja, het wordt onze eerste woning en we zijn dus starters op de woningmarkt. Helemaal mee eens dat we beter bestaande woningen kunnen verbeteren (of vernieuwbouwen) ipv nieuwe woningen te bouwen. We zitten echter nog in een groei regio, dus er zijn (helaas) nieuwe woningen nodig.

-Helemaal mee eens dat het geen regionaal probleem is. Ik zei ook niet dat het een regionaal probleem was, ik zei dat we ons beter kunnen focussen op de zaken waar we als regio grip op hebben. Bijvoorbeeld: laten we het dus hebben over het ruimtelijk beleid van gemeenten ipv waar het Rijk subsidies in stopt of niet.